نسیم خاکسار

اشعار

مقاله ها

بي خوابي

اسبم،

اسبم را نمی‌خواهی، اسبم؟

تا چهار نعل بتازی

در جاده های روشن،‌تاريك، روشن.

دستم،

دستم را نمی‌خواهی، ‌دستم؟

تا بگذاريش بر يال نسيم

كه می‌گذرد

از شاخه به شاخه

برگ به برگ.

قلبم

قلبم را نمی‌خواهی، قلبم؟

كه بگذاريش در تهی اين صدف

تا باز بوی دريا را بشنوی.

همه را به تو مي بخشم

جز اين كهولت كمال يافته را.

مي‌خواهم بنشينم با آن

بر ساحل اين دريای روبرو

جاری بين دو ابديت

و تماشا كنم امواج روی هم غلتانش را، تماشا

تا خوابم ببرد.

جولاي 2002 اوترخت

آموختن

اين گل هاي مرواريد سر راهت را

فرض كن كه نبوئي

چيزي رخ نمي دهد

عابري پيدا خواهد شد

 خم شود

روي آن سياره هاي كوچك و سفيد دانائي.

يكبار،

وقتي مي توانستم با گلويم

مثل قناري ها بخوانم

براي من آن حادثه رخ داد

حالا هرگلي از آن راسته

مي بينم

برابرش سر خم مي‌كنم

سي ام سپتامبر 2003

  قطار كوكي

نو كه بود
جامب جامب
مي‌پريد از موانع سر راهش
و اصلاً  نمی‌ترسيد
از كله معلق خوردن.
چند سال بعد
تند كه مي رفت
قلب فنري اش مي خواست  از سينه اش بيافتد  بيرون.
حالا
    مدتي است،
                خوش است
به همين  لك و لك گاه گاهي اش
چرخي مي زند
خانه تنهائي اش را 
و در تماس
با ذره اي، غباري
چرخ هايش مي افتد به زر زر ، غرغر
و  بعد پت
كوكش تمام مي شود

8  اكتبر 2002

از خستگی است
شكستن چيزی شايد
شايد پايه صندلي
كه رويش نشسته  اي
يعني همين هاست.
خميازه اي مي‌كشي
بلند مي شوي از جا.
بعد نگاه مي كني
به بيرون
از پنجره
و قاه قاه مي خندي
به ريش هرچه خاطره است.

به ياد محمد مختاري

شمع افروختيم
سفره چيديم
               با  نان و قاتقي
تا از راه  كه مي رسي
ضيافتي برپا كنيم
                    در حضورت
نشد
نيامدي
شمع خاموش شد
و سفره پهن
و ما نشستيم
در آستانه در
مغموم و شكسته
                  آن چنان
كه انگار هزار سال به زمين ميخكوب شده بوديم.
چه مي شد اگر
برگ نمي افتاد از شاخه در  دي
و قناري نمي‌مرد در قفس
و تو را
از نوشتن باز نمي داشتند
در طليعه هوش.

دوشنبه يازدهم ژانويه 1999 هلند.

نگاهي اجمالي به  كتاب آهوان سمكوب از مجيد نفيسي

 نسيم خاكسار

نشاني‌هاي روح

(گزارشي از مراسم اهدا جايزه به محمود درويش، شاعر فلسطيني در هلند)

نسيم خاكسار

قرار نيست كسي برقصد. قرار است ما كه از كشورهاي مختلف دعوت  شده ايم، برويم به كاخ قديمي سلطنتي هلند در آمستردام و در يكي ازسالن هاي بزرگ آن جا بنشينيم تا پسر ملكه بيايد و به محمود درويش شاعر بزرگ عرب و فلسطين جايزه بدهد. آن وقت ما كف بزنيم و محمود درويش شعر بخواند. از پيش آماده اجراي اين برنامه ايم.

وقتي توي راه  فكر مي‌كنم به فلسطين و فكر مي كنم به شعرهاي محمود درويش به ياد مي‌آورم جمله اي از او را كه مي‌گفت ما آواره ها در فرودگاه ها لو مي‌رويم. در فرودگاه ها پناهنده سياسي با نشان دادن گذرنامه اي كه در دست دارد وجود غير قانوني و معترض و شرورش لو مي‌رود. گذرنامه پناهنده سياسي او، وجود او را براي ماموران بازرسي مشكوك مي‌كند. محمود درويش در جائي ديگر نيز گفته بود من شاعر آواره اي هستم كه براي روياهاي مردمم مي‌نويسم. مي‌دانستم درويش بعد از مدتي آوارگي مدتي است در رام اله زندگي مي‌كند. در خاكي كه دوست دارد. توي راه  به اين ها فكر مي‌كنم و به آخرين مقاله اش كه درباره عرفات نوشته بود. وقتي هم سر جايم نشسته ام به همين ها فكر مي كنم. در يك سمتم هلندي عرب شناسي نشسته است كه كارهاي محمود درويش را خوانده است و او را بزرگترين شاعر عرب مي داند و در طرف ديگرم روشنفكري عراقي است كه دوازده سال است در تبعيد است. در رديف جلويم زني نشسته است كه سربرگردانده و با اشتياق من را نگاه مي كند و در صورتم آشنائي را مي‌جويد. زني كه بعد از صحبت با او درمييابم وجودش از مهر به مردم عرب سرشار است و چه زيبا و دلنشين عربي حرف مي زند. با نگاه به كارتي كه به يقه كتم سنجاق شده است اسمم را مي‌خواند. و باز توي فكر مي رود. و مي گويد مطمئنم ما جائي يكديگر را ديده ايم. يادم نمي‌آيد. ناچار هر دو كوتاه مي‌آئيم  و مي گوئيم از آشنائي با هم خوشحاليم. تبعيدي عراقي را او به من معرفي مي كند. رنج كشيده اي دور از وطن كه از حرف هايش مي فهمم بعد از سقوط صدام سه بار به عراق رفته است.  سه بار مي گويد: « آن جا كسي زندگي نمي‌كند.» چيزي شبيه به اين كه مردم در آن جا همه هرروز منتظر مرگ اند. وقتي بعد با خانم جلويي به عربي سر صحبت را باز مي كند من هم از سر كنجكاوي و ميل ديدن بيشتر با چشم مي چرخم روي سرها تا شايد محمود درويش را پيدا كنم. گفته بودند ده دقيقه پيش در سالن بوده است. نيست.  و اگر هم هست پيدا كردن اش بين چهار صد يا پانصد نفر، وقتي همه در صندلي هاشان نشسته اند مشكل است. پنج دقيقه به ساعت سه با برخاستن همه مي فهمم برنامه شروع شده و خانواده سلطنتي هلند، تقريباً همه شان، وارد سالن شده‌اند. ملكه پيشاپيش است و همراه است با محمود درويش كه شانه به شانه اش مي رود تا در رديف جلو بنشينند. محمود درويش همان قيافه اي را دارد كه در عكس هايش ديده ام.  شناختنش خيلي راحت است. مي‌روند و در سمت راست سالن، در همان سمتي كه من نشسته‌ام مي‌نشينند. رديف جلو سمت چپ نخست وزير هلند نشسته است و جمعي از كابينه. پيشتر، كوهن، شهردار نيك خصلت آمستردام، را در بين جمعيت ديده بودم. او هم همان جاها در همان سمت نشسته است. فضا خيلي رسمي نيست. كساني كه يكديگر را مي شناسند بلند مي شوند و براي هم دست تكان مي‌دهند. از همان بدو ورود به سالن، اين حس كه در اين برنامه قرار است  به شعر و يا شاعري بزرگ ارج بگذارند كه از سرزمين درد و رنج برخاسته،  تاثير عاطفي خودش را بر آن فضاي جدي و رسمي گذاشته است. با اين همه فضا جدي هم است. خانمي كه مدير بنياد پرنس كلاوس است براي گشايش برنامه روي صحنه مي رود و بعد از خوشامد به ملكه و خانواده سلطنتي و مهمانان حاضر برنامه را آغاز مي كند. در سخنان اوست كه درمييابم جايزه امسال بنياد پرنس كلاوس در پيوند با موضوع مهاجرت و تبعيد است.  و معلومم مي‌شود جدا از محمود درويش كه جايزه اصلي ادبيات نصيب او شده است، روشنفكران و هنرمنداني نيز از كشورهاي افغانستان، تاجيكستان، عراق، برمه،‌ برزيل،‌ بهوتان (‌ بين تبت و چين)،‌تركيه،‌ آرژانتين و مالي نيز برنده جوايزي شده اند.[1]

بعد از صحبت ايشان، خانم ليليان گونشلاو- هو كانگ يو، رئيس هيات مديره بنياد روي صحنه مي‌رود و از چرائي انتخاب موضوع تبعيد و مهاجرت براي جوايز امسال صحبت مي‌كند. و موضوع صحبت خود را نتايج مثبت تبعيد و مهاجرت مي نامد. بنا به نظر او وقتي از هر سو مردم در محاصره ي بحث هاي منفي درباره مهاجرين و تبعيديان هستند هيات داوري بر آن شده كه تلاشش را روي تاثير مثبتي بگذارد كه تبعيد و مهاجرت روي فرهنگ جوامع ديگر مي‌گذارند. مي گو